Historiek van een concept

1974-1999 – ad-hocaanpak
In 1974 koopt het ministerie van Nationale Opvoeding en Nederlandse Cultuur het militaire domein van Kasterlee op en draagt het over aan het Bestuur van Jeugdvorming. Het plan om de oude militaire loodsen om te bouwen tot paviljoenen wordt afgeschoten. Het domein verzandt in een ad-hocaanpak zonder globaal plan: elk gebouw wordt apart gerealiseerd zonder relatie met het geheel of met de historiek van het domein.

1999 – projectdefinitie
Vlaams Bouwmeester Bob Van Reeth en zijn adjunct Marc Santens bezoeken de Hoge Rielen. De reden? Er moet een nieuw onthaalgebouw komen. Maar directeur Ludo De Schryver wil ook een langetermijnvisie ontwikkelen voor het hele domein. Dus maakt hij een projectdefinitie op. Die beantwoordt vragen zoals: Wat is essentieel? Waaraan hechten we waarde? Wat betekent duurzaamheid in deze context? Wat is de relatie tussen wat het gebied was en hoe het zich kan ontwikkelen? Welke visie inspireert? …

2000-2002 – onthaalgebouw met visie
Ook het onthaalgebouw wordt ontworpen op basis van een projectdefinitie. Architect Eric Wieërs van Huiswerk geeft een voorzet voor een nieuw masterplan voor het hele domein. De oude militaire loodsen die al jaren staan te verkommeren, krijgen een herwaardering. Vanaf nu spelen ze een rol in de conceptvorming. Net daarom inspireert het nieuwe onthaalgebouw zich ook op de vorm en het materiaal van een oude militaire loods.

2004 – visie op Masterplan
Maar het echte masterplan moet nog komen. Vijf studiebureaus geven hun visie, met de projectdefinitie als leidraad. Studio Secchi-Vigano uit Milaan haalt het met een inspirerende presentatie waarin ze het domein door drie landschappen definieert: het militaire, het natuurlijke en het pedagogische. Het bureau brengt deze landschappen in relatie met elkaar en voorziet concepten en instrumenten voor de ontwikkeling. Zoals boxen voor bijkomende volumes in en naast de loodsen en rollen in de ruimte.

Op 15 december 2005 accepteert de Minister van Cultuur en Jeugd het plan enthousiast. In juni 2005 start Secchi-Vigano met de voorontwerpen.

2006-2011 – in volle uitvoering
Vanaf dan vindt de uitvoering van het Masterplan plaats.
• In 2006 besteedt het domein de eerste studies uit.
• In 2009-2010 volgt de volledige vernieuwing van de riolering en de herstelling van de autolus en de middenweg.
• In 2010 start de werf van loodskamperen en is er een aanbesteding voor het hostel.
• Ook de ontwikkeling van de ‘Contactstrip’ gaat van start. De strip is een van de ideeën uit het masterplan. Ze verbindt alle publieke functies en bevat een multifunctionele zaal, een picknickzone, een pad en het ‘Tejater’.

2016-2017 - het Masterplan nog steeds als leidraad

• In 2016 wordt volop nagedacht over hoe mensen de weg vinden op de Hoge Rielen. Hoe lezen gasten het domein, hoe gebruiken zij kaarten en informatie? Samen met wayfinding-experten van Mijksenaar wordt  aan een nieuwe, logische nummering bedacht van alle gebouwen, met nieuwe namen en symbolen voor elk gebouw en elke kampgrond. Er worden nieuwe borden en plattegronden geplaatst. Deze zijn gericht op voetgangers en fietsers. De toegangen worden anders genoemd: Poort Noord, Poort Oost en Poort Zuid. In juli 2017 is alles voltooid. Er wordt verder gewerkt aan het afstemmen van mobiliteit op voetgangers en fietsers: autoverkeer wordt beperkt tot bepaalde momenten, en bussen en vrachtwagens rijden het domein op via een toegang voor leveranciers. Er worden go-carts ter beschikking gesteld voor het vervoer van bagage en personen.

• De contactstrip, met buitentheater, is voltooid.

• Paola Vigano ontvangt de Ultima voor architectuur (Vlaamse cultuurprijs) op 13 juni 2017.

Van BAD 3 tot de Hoge Rielen
Enkele voormalige medewerkers van de Hoge Rielen slaan de handen in elkaar om een website te maken over de geschiedenis van de Hoge Rielen. Zij bundelen hun pennenvruchten op deze website.